De hoop van het goede voornemen (DUTCH)

Wilders en Rutte en andere leiders van de verdeeldheid zijn geen waaghalzen zoals hun kiezers graag willen geloven. De mensen die ongeacht iedere tegenslag hopen op een betere toekomst zijn dat wel. Mensen die ondanks hun opvoeding proberen de etnische kloof te dichten tussen culturen zijn dat ook, hier is in deze tijden veel moed voor nodig. Vandaag de dag zijn diegenen die vechten voor eenheid de onderdrukten. Verdeeldheid is de norm.

Verdeeldheid is de nieuwe normaal. Hoewel het initiële idee van dit betoog was een blik te bieden in hoe campagnebeloftes werken en onder welke omstandigheden politici gedwongen worden deze te breken — wat minder direct op de persoon af en algemener beschouwd — begon vorige week nogal verrassend met de open brief van minister-president Mark Rutte. Initieel was ik nogal misselijk vanwege de toon van de brief, naderhand werd ik kritisch om het beoogde doel ervan.

Na publicatie van de brief werd Links Nederland te klein: Rutte zou Geert Wilders kopiëren en na de verkiezingen alsnog met hem in zee gaan. Een andere insteek: Rutte’s open brief is een wanhoopspoging om de VVD-stemmer die overgestapt is naar de PVV terug te krijgen. Ik ben sceptisch: Enerzijds belooft Rutte namelijk dat hij niet samen met de PVV wilt regeren. Anderzijds lijken de geschreven woorden van Rutte verdacht veel op de uitspraken van Wilders. Deze onduidelijkheden kunnen er voor zorgen dat het beoogde electoraat van de VVD weg buigt van Rutte; naar links of naar rechts.

In de brief beoogt Mark Rutte dat de multiculturele samenleving Nederland terug gebracht moeten worden naar de “normaal-stand.” Hij heeft goed afgekeken bij Donald Trump en Geert Wilders, want wat blijkt: verdeeldheid zaaien is de norm. Mensen willen, ondanks Amerikaanse President Obama’s hoopvolle retoriek van de laatste acht jaar, niet veel met anderen van doen hebben. Of het nu racisten zijn die huidskleur als basis zien voor vriendschap, of überhaupt mensen van iedere rang of stand die een gebrek tonen voor begrip en vertrouwen in hun medemens: de politieke verdeeldheid in Nederland is groot en zal komende verkiezingen tot uiting komen in een kabinet gevormd hoogstwaarschijnlijk alsnog door Wilders en Rutte.

Ik hoor u vragen: “Rutte heeft de PVV toch uitgesloten in de kabinetsformatie”? In theoretische termen heeft Rutte nog steeds alle vrijheid om te doen en laten wat hij wilt. Laat ik eerst een poging doen om Rutte’s politieke campagnebeloftes te vermenselijken naar goede voornemens. Want, in feite komt het daarop neer: dat je als persoon naar jezelf en naar anderen hoopt iets waar te maken. In het geval van onze minister-president is dat om herkozen te worden en met de VVD als grootste partij het uiteengezette beleid van diens partij tot uitvoering brengen onder Rutte III.  Zijn belofte om de grootste politieke partij in de peilingen buiten beschouwing te houden is vooralsnog niet realistisch; zeker niet als het alternatief is een kabinetsformatie met maar liefst vier centrum en linkse partijen om de magische grens van 76 zetels te behalen voor een meerderheid in de Tweede Kamer. Campagnebeloftes, net als goede voornemens, hebben veelal betrekking tot het individu, niet het collectief per se. Goede voornemens voor het nieuwe jaar gaan vaak over gezond eten en gewichtsverlies. Individuele keuzes. Ook in partijvoorkeur van mensen gaat het steevast om het kiezen voor beleid dat goed is voor de kiezer in kwestie. Kortom, verdeeldheid zaaien tussen mensen stimuleert het ego, want we willen allemaal dat onze eigen keuze doorgevoerd wordt. We willen daar best collectief en respectievelijk individueel argumenten omheen verzinnen ter verdoezeling van ons egoïsme.

In deze veronderstelling ligt enerzijds de hoop bij Rutte op te klimmen in de peilingen, anderzijds is de crux dat het winnen van PVV-stemmen voor Rutte slechts een illusie is. Rutte is de afgelopen vier jaar meedogenloos aangevallen door de PVV en diens aanhangers. Hoewel Rutte ‘denkt’ kiezers van Wilders te kunnen aantrekken, is de kans groot dat hij hier in zal falen. In de ogen van PVV-kiezers die hun sociale zekerheid achteruit hebben zien gaan is Rutte een stelselmatige leugenaar die alles zegt om herkozen te worden. Rutte’s slechte reputatie voor de ‘sociaal-economisch linkse en cultureel-migratie rechtse’ kiezer werkt niet in zijn voordeel mee. De kiezer weet dat Rutte ongeacht zijn beloftes alsnog een rechts economisch beleid zal uitvoeren aangezien dit in lijn ligt met diens reputatie.

Verder, Rutte heeft zich in aanloop naar het debat vervreemd van Links Nederland, en niet alleen door de open brief. Door bijvoorbeeld kritiekloos mee te praten in Amerikaans-Republikeinse retoriek als het gaat om traditionalistische stellingen is er in campagnetermen weinig progressiefs of liberaal over van Rutte en zijn VVD. Dit kan grote consequenties hebben voor de uiteindelijke keuze die Rutte zal maken in de kabinetsformatie na de verkiezingen: Wordt hij gedurende de debatten door het Linkse kamp op het matje geroepen om de uitspraken in zijn open brief, dan is de kans groot dat Rutte zijn belofte inzake samenwerking met de PVV zal moeten intrekken en alsnog met Wilders in zee zal gaan.

Ook, premier Rutte is een absolute pragmatist. Waar de macht is, daar buigt hij heen. Zeven jaar geleden was dat Geert Wilders’ PVV. Vijf jaar geleden was dat Diederik Samson’s PvdA. Anno 2017 is dat wederom de PVV die de VVD in de peilingen voorbij is gegaan en uitkijkt naar een kabinetsformatie na de uitslag van 15 maart. Met andere woorden: als Rutte minister-president wilt blijven dan zal hij kiezers van de PVV moeten winnen. Dat houdt in: een conservatief-nationalistische agenda dat het nativistische electoraat aanspreken van wie hun emoties teruggrijpen naar het Nederland van weleer. Een niet-hufterig, maar “gaaf” Nederland. Een Nederland waar iedereen elkaar “normaal” de hand schudt. Een “normaal” Nederland. Make the Netherlands Normaal Again.

De zekerheid waarmee Rutte zijn “nul procent kans” uitspraak deed en beloofde de PVV in de kabinetsformatie uit te sluiten, was voor velen reden voor goede hoop (de VVD klom zeven zetels in de peilingen). Immers zijn politici betrouwbaarder dan burgers als het gaat om voornemens of beloftes, wijzen de cijfers uit. Ieder jaar komt slechts 20% het goede voornemen na, tegen 67% van de campagnebeloftes van politici in de liberale democratie. Ook de persoon Rutte heeft gedurende zijn politieke campagnes en zijn ambt enorm veel goodwill gekweekt dat altijd kon rekenen op het vertrouwen van kiezers. Maar hoe geloofwaardig is zijn belofte voor kiezers nog echt? De huidige prognose is dat de VVD op zijn minst twee rechtse partijen nodig heeft om te kunnen regeren (inclusief de PVV) en waarschijnlijk maar liefst vier centrum en linkse partijen nodig heeft wilt hij een kabinet vormen zonder de PVV. De vraag die men zichzelf zou moeten stellen is: Met welke partijen komen de standpunten van de VVD het meest overeen? Wie een blik werpt op het verkiezingsprogramma van de VVD merkt direct de mate waarin deze verwant is aan een nationalistische visie voor Nederland. Ook het traditionalisme en conservatisme, met andere woorden, het behoud van de Nederlandse cultuur is een vaak terugkomend thema in het politieke programma van de VVD. Hoe dit mixt met de progressieve linkse partijen GroenLinks, D66 en PvdA is onduidelijk. Hier dient de Nederlandse journalistiek hem op te drukken. Wat eerder voor de hand ligt zijn coalitiepartners zoals het CDA en 50plus; echter behalen zij zonder de PVV geen meerderheid. De situatie lijkt er naar dat de uitslag van de verkiezingen Rutte in een positie brengt dat als enige realistische optie heeft een kabinetsformatie met de PVV. Want, na de verkiezingen, is het belangrijker voor Rutte om de kans te krijgen opnieuw te regeren dan zich aan zijn initiële belofte “van een paar maanden terug” te houden.

Nederland is een verdeeld land. Nochtans houden wij, allemaal, ieder jaar onszelf de illusie dat wij ons aan onze goede voornemens houden. Wij wensen elkander ongeacht onze politieke voorkeur de beste wensen en een voorspoedig nieuwjaar. Geluk en gezondheid: Dat is wat mensen bindt ongeacht politieke voorkeur. Kortom, elkaar financiële zekerheid wensen: een goed salaris, een goede baan, een goede opleiding. Elkaar gezondheid wensen: kortom, meer aandacht voor ouderenzorg en een zorgstelsel dat niemand achterlaat. Dit is wie wij als Nederlanders zijn. Een verzorgend volk. Niemand die hier ons anders over kan laten denken ongeacht politieke voorkeur. De illusie van het goede voornemen heeft als resultaat dat wij onszelf en vooral elkaar tekort doen. Wij zijn verdeeld door de politieke partijen die stemmen willen winnen. Wij zijn verdeeld door de media die ons zure narratives voorschrijft als vorm van entertainment. Bovenal zijn wij verdeeld omdat wij niet met elkaar willen praten. De problemen en armoede die mensen in Nederland ervaren zijn echt. Deze problematiek is helaas te ingewikkeld om op te lossen in een 1500 woorden artikel, laat staan een tweet. Simplistisch nationalistisch gedachtegoed doet het ook niet. Dus wat wel?

Iedere dag opnieuw, vanaf het moment van opstaan, creëren mensen illusies voor zichzelf. Mensen verzinnen een reden om s’ochtends vroeg uit bed te komen omdat zij zichzelf de illusie creëren kans te maken op een promotie. Mensen verzinnen dat tegenslagen in hun leven niet aan hen ligt, maar de schuld is van de andere partij. Illusies zijn effectief aangezien zij de werkelijkheid manipuleren waardoor de wereld op een andere manier wordt ervaren. Hoop is een illusie. Ik maak mij graag de ‘illusie’ dat de linkse partijen in Nederland samen kunnen regeren na de verkiezingen van 15 maart. CDA’ers en VVD’ers houden zichzelf de ‘illusie’ dat hun partijen nooit met de PVV zullen samenwerken.

De hoop achter de illusie is wat ons drijft positief te blijven in tijden van onzekerheid en tegenslagen. Wij ‘weten’ dat de feiten anders uitwijzen en dat we na 15 maart een xenofobisch kabinet krijgen, maar wij hopen dat wij hier verandering in kunnen brengen. Wij ‘weten’ dat Nederland een verdeeld land is, maar wij hopen dat mensen van de een op andere dag kunnen veranderen. Wij ‘weten’ dat politici kunnen liegen, maar wij hopen desalniettemin op hun genade. Wij ‘weten’ dat de komende jaren zwaar worden voor iedereen, maar wij blijven hopen op verbetering. Politici die het onderbuikgevoel voeden en daarmee racisme en xenofobie ter uiting brengen, brengen nooit het beste van mensen naar boven. Zij zullen heersen als meesters van de manipulatie; triomfantelijk over een verdeelde massa mensen die door doofheid van woede elkaar in de haren vliegen omdat zij ervoor kozen het beste van elkaar niet meer in te willen zien. Wilders en Rutte en andere leiders van de verdeeldheid zijn geen waaghalzen zoals hun kiezers graag willen geloven. De mensen die ongeacht iedere tegenslag hopen op een betere toekomst zijn dat wel. Mensen die ondanks hun opvoeding proberen de etnische kloof te dichten tussen culturen zijn dat ook, hier is in deze tijden veel moed voor nodig. Vandaag de dag zijn diegenen die vechten voor eenheid de onderdrukten. Verdeeldheid is de norm. En toch zijn er mensen die niet opgeven. Politici die ondanks de huidige prognose er alsnog “zin in hebben”. Politici die zeggen “het kan wel”. Zij zijn de waaghalzen samen met de burgers die kiezen voor samenspraak en tegen verdeeldheid die onze stem verdienen. De hoop van het goede voornemen is dat er altijd een kans van slagen is bij iedere onderneming. Hoewel er een kleine kans van slagen is voor Links, is iedere poging tot slagen van waarde dit jaar.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s